Çekin karşılığı olup olmadığı nasıl anlaşılır? Elinize bir çek geçtiğinde iki ayrı riskle karşı karşıyasınız: çekin karşılıksız çıkması ya da çekin sahte olması. Bu yazıda, bankaya gitmeden önce bir çeki nasıl kontrol edebileceğinizi, çek numarasını nerede bulacağınızı ve ikiz çek riskini adım adım anlatıyoruz.
Çekin Karşılığı Olup Olmadığı Nasıl Anlaşılır, Önceden Öğrenilebilir mi?
Kısa cevap: kesin olarak hayır. Banka sırrı nedeniyle keşidecinin hesabındaki bakiye üçüncü kişilere açıklanmaz. Çekin karşılığının olup olmadığı ancak çek bankaya ibraz edildiğinde kesinleşir. Bununla birlikte, çekin geçerli bir çek olup olmadığını ve keşidecinin geçmiş ödeme performansını önceden kontrol etmek mümkündür.
Çek sorgulama nasıl yapılır? En pratik yol, Findeks mobil uygulamasında karekod okutma özelliğini kullanmaktır. Karekod okunamıyorsa çek üzerindeki banka, şube ve seri numarası bilgileriyle bankanın ilgili şubesinden teyit istenebilir. Sorgu ücretli olabilir ve keşidecinin onayına bağlı bilgiler içerebilir.
Bir Çekin Sağlam Olup Olmadığı Nasıl Anlaşılır?
- Karekod sorgulaması yapın: Karekodlu çeklerde, çek üzerindeki karekod Findeks mobil uygulamasıyla okutularak çekin gerçekten o bankaya ve hesaba ait olup olmadığı ve keşidecinin çek ödeme geçmişi görüntülenebilir.
- Keşidecinin karşılıksız çek geçmişine bakın: Sorgu sonucunda keşidecinin daha önce karşılıksız çek yazıp yazmadığı, ödeme performansı ve kullanılan çek sayısı gibi bilgiler raporlanır.
- Bankanın şubesiyle teyit edin: Çek üzerindeki banka ve şube bilgilerinden yola çıkarak şubeyi arayıp çekin o şubeden verilip verilmediğini sorabilirsiniz. Banka bakiye bilgisi vermez ama çek yaprağının gerçekliği konusunda yardımcı olabilir.
- Çekin şekil şartlarını kontrol edin: Keşide tarihi, keşide yeri, bedel (rakam ve yazıyla aynı mı?), keşidecinin imzası ve “çek” kelimesi eksiksiz olmalıdır.
- Ciro zincirine bakın: Çekin arka yüzündeki cirolar kesintisiz ve okunaklı olmalıdır.
Çek No Nerede Yazar?
Çek numarası (seri numarası), çek yaprağının ön yüzünde, genellikle sağ üst köşede “Seri No” veya “Çek No” ibaresiyle yer alır. Aynı numara çoğu zaman çekin alt kısmındaki kod satırında ve karekod içinde de bulunur. Bu numara, karekod sorgusunda ve bankayla yapılan teyitlerde çeki tanımlamak için kullanılır.
İkiz Çek Nedir, Nasıl Anlaşılır?
İkiz çek, gerçek bir çek yaprağının bilgileri kopyalanarak sahte bir çek kâğıdına basılmasıyla elde edilen çektir. Seri numarası, banka ve hesap bilgileri gerçek çekle aynı olduğu için yalnızca karekod veya numara sorgusu her zaman yeterli olmayabilir. İkiz çekten şüpheleniyorsanız:
- Çek kâğıdını ultraviyole ışık altında inceleyin; gerçek çek kâğıtlarında UV ışıkta görünen güvenlik unsurları bulunur.
- Filigranı ışığa tutarak kontrol edin.
- Mikro yazıları büyüteçle inceleyin; sahte baskılarda bu yazılar genellikle bulanık veya okunaksızdır.
- Aynı numaralı çekin başka birinin elinde olup olmadığını bankanın şubesinden teyit edin.
Bu unsurların değerlendirilmesi uzmanlık gerektirir. Sahte çekin diğer belirtilerini sahte çek nasıl anlaşılır yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.
Çek Karşılıksız Çıkarsa Ne Olur?
Çek, kanuni ibraz süresi içinde bankaya ibraz edilmelidir. Türk Ticaret Kanunu‘na göre bu süre; keşide yeri ile ödeme yeri aynı ise 10 gün, Türkiye içinde farklı yerlerdeyse bir aydır. Çek süresinde ibraz edilir ve hesapta yeterli karşılık yoksa banka çekin arkasına karşılıksız olduğuna dair şerh düşer. Bu şerh, hamilin keşideci ve cirantalara karşı başvuru hakkını kullanabilmesi ve icra takibi başlatabilmesi için önemlidir. Karşılıksız çek, keşideci açısından ayrıca cezai sonuçlar doğurabilir; somut durum için bir avukattan destek almanız önerilir.
Çekteki İmza Sahteyse Ne Olur?
Bazı uyuşmazlıklarda sorun çekin karşılıksız olması değil, keşideci veya ciranta imzasının sahte olmasıdır. Kişi “bu imza bana ait değil” diyerek imzayı inkâr ederse, imzanın aidiyeti mahkemede bilirkişi incelemesiyle belirlenir. Böyle bir durumda çekteki imza, kişinin başka belgelerdeki imzalarıyla karşılaştırılarak sahte imza tespiti yapılır.
Sıkça Sorulan Sorular
Çekin karşılığı olup olmadığını banka söyler mi?
Hayır. Banka sırrı nedeniyle hesap bakiyesi paylaşılmaz. Karşılık durumu çek ibraz edildiğinde ortaya çıkar.
Karekod sorgusu çekin sahte olmadığını garanti eder mi?
Hayır. Karekod sorgusu çek yaprağının bankada kayıtlı olduğunu ve keşidecinin geçmişini gösterir; ancak ikiz çek gibi bilgileri kopyalanmış sahte çekleri her zaman ayırt edemez. Fiziki inceleme de gerekir.
Çekin sahte olup olmadığı nasıl anlaşılır?
Çek kâğıdının güvenlik unsurları, baskı kalitesi ve imzalar incelenerek anlaşılır. Ayrıntılı kontrol listesini sahte çek nasıl anlaşılır yazımızda bulabilirsiniz.
Elinizdeki çekin veya üzerindeki imzanın gerçekliğinden şüpheleniyorsanız belgede sahtecilik incelemesi hizmetimiz hakkında bilgi alabilirsiniz.
