Bilirkişi raporundan sonra ne olur, mahkeme hemen sonuçlanır mı? Davası bilirkişiye gönderilen tarafların en çok merak ettiği konu budur. Kısaca: rapor dosyaya geldikten sonra mahkeme raporu taraflara bildirir, itiraz süresini bekler ve raporu diğer delillerle birlikte değerlendirir. Rapor yeterliyse dava çoğu zaman bir sonraki duruşmada karara bağlanabilir; eksik veya çelişkili bulunursa ek rapor ya da yeni bilirkişi incelemesi gündeme gelir.
Bilirkişi Raporundan Sonra Ne Olur? Süreç Adım Adım
Hukuk davalarında bilirkişi raporundan sonraki aşamalar genellikle şu sırayla ilerler:
- Raporun dosyaya girmesi: Bilirkişi raporunu UYAP üzerinden veya fiziken mahkemeye teslim eder.
- Taraflara tebliğ: Mahkeme raporu taraflara ve vekillerine tebliğ eder. Vekiliniz varsa rapor UYAP’tan da görülebilir.
- İtiraz süresi: HMK m.281‘e göre taraflar, raporun kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta içinde eksik, belirsiz veya hatalı gördükleri noktalara itiraz edebilir ve ek rapor isteyebilir. İtirazın bu sürede hazırlanması çok zor ya da teknik bir çalışma gerektiriyorsa, yine iki hafta içinde talep edilmesi şartıyla hâkim iki haftaya kadar ek süre verebilir.
- Mahkemenin değerlendirmesi: Hâkim itirazları inceler; gerek görürse aynı bilirkişiden ek rapor alır veya yeni bir bilirkişi ya da bilirkişi heyeti görevlendirir.
- Karar: Rapor ve diğer deliller yeterli görüldüğünde mahkeme hükmünü kurar.
Bilirkişi Raporundan Sonra Mahkeme Sonuçlanır mı?
Her zaman değil. Bilirkişi raporu davanın kaderini belirleyen önemli bir delildir ama tek başına sonucu belirlemez. Raporun ardından davanın hemen sonuçlanıp sonuçlanmayacağı şu sorulara bağlıdır:
- Taraflardan biri rapora süresi içinde itiraz etti mi?
- Rapor, mahkemenin sorduğu bütün soruları yanıtlıyor mu?
- Rapor ile dosyadaki diğer deliller (tanık, belge, önceki raporlar) arasında çelişki var mı?
- Toplanması gereken başka delil kaldı mı?
Rapor eksiksizse ve itiraz yoksa mahkeme çoğu zaman bir sonraki duruşmada karar verebilir. İtiraz haklı görülürse ek rapor veya yeni inceleme yapılır ve süreç birkaç ay uzayabilir.
Bilirkişi raporu hâkimi bağlamaz; HMK m.282 uyarınca hâkim raporu diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir. Uygulamada ise teknik konularda rapor kararı büyük ölçüde etkiler. Bu konuyu uzman görüşü mahkeme kararını nasıl etkiler yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık.
Ek Bilirkişi Raporu Nedir?
Ek bilirkişi raporu, ilk raporu hazırlayan bilirkişiden itirazlar veya eksik noktalar için istenen tamamlayıcı rapordur. Mahkeme, ilk raporda yanıtlanmamış soruları ya da tarafların itirazlarını bilirkişiye göndererek bu noktaların açıklanmasını ister. Ek rapor yetersiz kalırsa veya bilirkişinin tarafsızlığı ya da yeterliliği konusunda ciddi şüphe varsa mahkeme yeni bir bilirkişi veya birden fazla bilirkişiden oluşan bir heyet görevlendirebilir.
Bilirkişi Raporundan Sonra Taraflar Ne Yapmalı?
Rapor size tebliğ edildiğinde sonucu kadar gerekçesini de okuyun ve iki haftalık süreyi kaçırmayın. Rapora katılmıyorsanız itirazınızı somut teknik gerekçelere dayandırmanız ve gerekirse HMK m.293 kapsamında bir uzman görüşüyle desteklemeniz gerekir. İmza ve belge incelemesi içeren raporlara itirazın süresi, dilekçesi ve gerekçeleri Adli Tıp ve bilirkişi imza raporuna itiraz rehberimizde; uzman görüşünün işleyişi ise uzman görüşü sayfamızda anlatılmaktadır.
Ceza Davalarında Bilirkişi Raporundan Sonra
Ceza yargılamasında da bilirkişi raporu taraflara bildirilir ve sanık, müdafi, katılan ile savcı rapor hakkında beyanda bulunabilir. CMK m.67/6 uyarınca taraflar, bilimsel mütalaa alarak bunu mahkemeye sunabilir. Mahkeme gerekli görürse bilirkişiyi duruşmada dinleyebilir veya yeni bir rapor alınmasına karar verebilir.
Hukuk davalarında bilirkişi ücreti önce gider avansından karşılanır ve dava sonunda kural olarak haksız çıkan tarafa yüklenir; ceza davalarında bu giderleri devlet karşılar.
Sıkça Sorulan Sorular
Bilirkişi raporu geldikten sonra dava ne kadar sürer?
Rapora itiraz yoksa ve dosya tamamsa bir sonraki duruşmada karar çıkabilir. İtiraz kabul edilip ek rapor veya yeni bilirkişi incelemesi istenirse süreç genellikle birkaç ay uzar.
Bilirkişi raporu lehime çıktı, dava kesin kazanılır mı?
Hayır. Rapor güçlü bir delildir ancak hâkim tüm delilleri birlikte değerlendirir ve karşı tarafın itirazı üzerine ek inceleme yaptırabilir.
Bilirkişi raporunu nereden görebilirim?
Rapor size veya vekilinize tebliğ edilir. Avukatınız varsa UYAP üzerinden, yoksa e-Devlet’teki UYAP Vatandaş Portalı üzerinden dosyanızı görüntüleyebilirsiniz.
İmza veya belge incelemesi içeren bir davada rapora itiraz etmeyi düşünüyorsanız, raporun bilimsel açıdan değerlendirilmesi için imza inceleme hizmetimiz hakkında bilgi alabilirsiniz.
