Kriminal inceleme nedir, kriminal rapor ne anlama gelir? Bir ceza veya hukuk dosyasında “dosya kriminale gönderildi” ifadesini duyan pek çok kişi bu sorunun cevabını arar. Kriminal inceleme; suçla ilgili delillerin parmak izi, DNA, belge, imza, silah veya dijital veri gibi alanlarda bilimsel yöntemlerle laboratuvarda incelenmesidir. Bu incelemenin sonunda düzenlenen resmi belgeye de kriminal rapor denir.
Kriminal Ne Demek? Nasıl Yazılır?
Kriminal, Fransızca “criminel” kelimesinden dilimize geçmiş bir sıfattır ve “suçla ilgili, cezai” anlamına gelir. Doğru yazımı kriminaldir; “kirminal” veya “krıminal” yazımları hatalıdır. Günlük dilde “kriminal” kelimesi çoğu zaman kısaca kriminal laboratuvarları anlatmak için kullanılır: “kriminale gönderildi” denildiğinde delilin laboratuvar incelemesine gönderildiği kastedilir.
Kriminal tip ne demek? Kriminal tip, kriminolojide suça eğilimli kişilik özelliklerini tanımlamak için kullanılan bir kavramdır. Günlük dilde “suçlu tipi” anlamında da kullanılır. Bu ifade, delil incelemesi anlamındaki kriminal incelemeden farklıdır.
Kriminal İnceleme Nedir?
Kriminal inceleme, olay yerinden veya şüphelilerden elde edilen delillerin uzman laboratuvarlarda bilimsel yöntemlerle analiz edilmesidir. Amaç, delilin suçla, şüpheliyle veya olayla bağlantısını objektif olarak ortaya koymaktır. Bu bilim dalının genel adı kriminalistiktir. Kriminal inceleme, savcılık veya mahkemenin talebiyle başlar ve sonucu yazılı bir raporla bildirilir.
Kriminal İnceleme Alanları
- Belge ve imza incelemesi: Bir imzanın kime ait olduğu, belgede sahtecilik veya tahrifat olup olmadığı, mürekkep ve yazı yaşı incelenir.
- Parmak izi incelemesi: Olay yerinden alınan izler kayıtlı parmak izleriyle karşılaştırılır.
- Biyoloji ve DNA: Kan, saç, tükürük gibi biyolojik izlerden kimlik tespiti yapılır.
- Balistik: Silah, mermi ve kovanların incelenmesiyle atışın hangi silahtan yapıldığı belirlenir.
- Narkotik (uyuşturucu) analizi: Ele geçirilen maddenin türü ve miktarı tespit edilir.
- Dijital inceleme: Telefon, bilgisayar ve dijital veriler incelenir.
- Ses ve görüntü analizi: Kayıtların kime ait olduğu ve üzerinde oynama yapılıp yapılmadığı belirlenir.
Kriminal İnceleme Hangi Kurumlarda Yapılır?
Türkiye’de kriminal incelemeler başlıca şu resmi kurumlarda yapılır:
- Emniyet Genel Müdürlüğü Kriminal Polis Laboratuvarları (KPL): Polis sorumluluk bölgesindeki soruşturmalarda delilleri inceler. Bu laboratuvarların düzenlediği rapora uygulamada KPL raporu denir.
- Jandarma Kriminal Daire Başkanlığı: Jandarma sorumluluk bölgesindeki olaylarda benzer incelemeleri yapar.
- Adli Tıp Kurumu: Mahkeme ve savcılıkların talebiyle, belge ve imza incelemeleri de dahil olmak üzere pek çok alanda rapor düzenler.
Kriminal Rapor Nedir?
Kriminal rapor, kriminal incelemenin sonucunu gösteren resmi rapordur. Raporda genellikle incelenen deliller, kullanılan yöntem ve cihazlar, yapılan tespitler ve varılan sonuç yer alır. Kriminal rapor, mahkeme veya savcılık için önemli bir delildir; ancak hâkimi bağlamaz. Hâkim raporu diğer delillerle birlikte değerlendirir ve taraflar rapora itiraz edebilir.
Kriminal raporun ne zaman çıkacağı inceleme türüne ve kurumun iş yüküne göre değişir. İmza ve belge incelemelerinde rapor sürelerini kriminal imza incelemesi ne kadar sürer yazımızda ayrıntılı olarak anlattık. Rapor dosyaya girdikten sonra sonucu UYAP üzerinden takip edebilirsiniz.
Kriminal Rapora İtiraz Edilebilir mi?
Evet. Kriminal rapor taraflara bildirildikten sonra, raporda eksik, hatalı veya çelişkili gördüğünüz noktalara mahkeme aracılığıyla itiraz edebilirsiniz. İtirazın etkili olması için teknik gerekçelere dayanması gerekir. Özellikle imza ve belge incelemelerinde, raporun bağımsız bir uzman tarafından değerlendirildiği bilimsel bir mütalaa itirazın en güçlü dayanağıdır. Ayrıntılar için adli tıp imza inceleme raporuna itiraz rehberimize ve uzman görüşü sayfamıza bakabilirsiniz.
Kriminal İnceleme Uzmanı Nasıl Olunur?
Resmi kriminal laboratuvarlarda çalışan uzmanlar genellikle Emniyet veya Jandarma bünyesinde görev yapan, kimya, biyoloji, fizik veya adli bilimler gibi alanlarda eğitim almış personelden oluşur. Adli bilimler alanında lisansüstü eğitim de bu alanda uzmanlaşmanın yaygın yollarından biridir. Belge ve imza incelemesi alanında uzmanlık ise uzun süreli uygulamalı eğitim ve deneyim gerektirir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kriminal inceleme ne demek?
Suçla ilgili delillerin laboratuvarda bilimsel yöntemlerle incelenmesi demektir.
Kriminal sonucu nasıl sorgulanır?
Kriminal rapor taraflara doğrudan gönderilmez; incelemeyi isteyen savcılık veya mahkemeye gider. Avukatınız UYAP üzerinden, siz ise e-Devlet’teki UYAP Vatandaş Portalı üzerinden dosyanızı takip edebilirsiniz.
Kriminalde imza incelemesi nasıl yapılır?
Şüpheli imza, kişinin tartışmasız imzalarıyla karşılaştırılarak incelenir. Adımları kriminal imza inceleme nasıl yapılır yazımızda anlattık.
Belge veya imza içeren bir dosyada kriminal raporu bilimsel açıdan değerlendirmek isterseniz imza inceleme hizmetimiz hakkında bilgi alabilirsiniz.
