im-yazi-belge-inceleme

Adli Belge İnceleme Laboratuvarı

Yazıcı Çıktısı ve Bilgisayar Yazısı İncelemesi

Bir belgedeki bilgisayar yazısına sonradan ekleme yapıldığından, sayfanın değiştirildiğinden ya da imzanın açığa atıldığından şüpheleniyorsanız, yazıcı çıktısı incelemesi ile belgeyi teknik yönden inceliyor ve mahkemeye sunulabilecek gerekçeli uzman görüşü (mütalaa) hazırlıyoruz.

  • Sonradan ekleme ve sayfa değişimi tespiti
  • İmza ile baskı sırasının (açığa imza) belirlenmesi
  • Baskı teknolojisi ve yazıcı karşılaştırması

Belgenin fotoğrafını gönderin; dosyanın uzman görüşüne uygun olup olmadığını, kapsamını, ücretini ve süresini ücretsiz bildirelim. İletişim seçenekleri

10+Yıl deneyim
2.500+Tamamlanan rapor
81 ilTürkiye geneli
2–3 iş günüOrtalama süre

Yazıcı çıktısı incelemesi neleri kapsar?

Bu hizmet yazıcı, fotokopi, faks ve daktilo ile üretilmiş belgelere yöneliktir.

Yazıcı çıktısı incelemesi; yazıcı, fotokopi makinesi, faks veya daktilo ile üretilmiş bir belgenin nasıl, hangi cihazla ve hangi sırayla oluşturulduğunu, üzerinde sonradan değişiklik yapılıp yapılmadığını tespit eden adli belge incelemesidir. Uygulamada bilgisayar yazısı incelemesi olarak da anılır.

Sözleşme, senet, kira kontratı, ibraname, vekaletname ya da tutanak gibi belgelerde çoğu zaman imza el yazısıyla, metin ise yazıcıyla oluşturulur. Uyuşmazlık da genellikle bu iki unsurun arasındaki ilişkide doğar.

Adli Belge İnceleme Laboratuvarı / Forenlab olarak yazıcı çıktılarını optik, spektral ve karşılaştırmalı yöntemlerle inceliyor; bulguları mahkemeye sunulabilir uzman görüşü raporuna dönüştürüyoruz. Her yazıcı çıktısı incelemesi raporunda neyin tespit edilebildiğini olduğu kadar, neyin bilimsel olarak tespit edilemediğini de açıkça belirtiyoruz.

Kısaca yazıcı çıktısı incelemesi şu sorulara cevap arar:

  • Belgedeki metin sonradan eklendi mi veya değiştirildi mi?
  • Belgenin sayfaları aynı yazıcıdan ve aynı çıktı oturumundan mı çıktı?
  • İmza mı önce atıldı, metin mi önce basıldı? (açığa atılmış imza)
  • Belge orijinal mi, yoksa fotokopi ya da montaj ürünü mü?
  • Belge, iddia edilen yazıcı ile üretilmiş olabilir mi?

Hangi durumlarda başvurulur?

  • İmzalı belgeye sonradan bilgisayar yazısı eklendiği şüphesi
  • İmzanın boş kağıda önceden atıldığı (açığa imza) iddiası
  • Çok sayfalı sözleşmede sayfa değişimi veya montaj şüphesi
  • Senet, sözleşme, ibraname ve istifa dilekçesi gibi yazıcı çıktılarının gerçekliğinin araştırılması
  • Mevcut bilirkişi raporuna karşı uzman görüşü ihtiyacı

Başvuru için neler gerekir?

  • İncelenecek belgenin aslı veya okunaklı bir kopyası
  • Varsa iddia edilen yazıcıdan alınmış karşılaştırma çıktıları ve belgenin diğer nüshaları
  • Varsa dava dosyası, şikâyet dilekçesi veya bilirkişi raporu
Danışan Yorumları

Onlar Ne Dedi?

★★★★★

“Gayet düzenli ve hukuki rapor hazırlanıyor. Birden fazla kez özel mütalaa aldım ve dosyama sundum. Hepsinde de kabul gördü ve lehimize sonuç doğurdu.”

CD
Av. Cafer D.Google yorumu
★★★★★

“Karşı tarafın verdiği vekaletnamedeki imzanın gerçek olmadığından şüphelenmem üzerine grafoloji incelemesine ihtiyaç duydum. Davama 2 gün gibi kısa bir süre kalmıştı… rapor dava gününe kadar yetişti.”

GS
Gamze S.Google yorumu
★★★★★

“Hem güvenilir hem de çok titiz çalışan bir ekiple karşılaştık. Profesyonel ve en üst cihazlarla inceleme yaparak mahkemeye sunmak için uzman mütalaası hazırladılar… Kesinlikle tavsiye ederim.”

AK
Av. Ayşe K.Google yorumu

Hangi Belgelerde Yazıcı Çıktısı İncelemesi Gerekir?

Yazıcı çıktısı incelemesi, metni bilgisayarla hazırlanmış ve sonradan içeriğine itiraz edilen her belgede gerekebilir. En sık karşılaştığımız belge türleri:

  • Sözleşmeler, protokoller ve ek protokoller
  • Senet, çek arkası ciro yazıları ve borç ikrarı belgeleri
  • Kira sözleşmeleri ve tahliye taahhütnameleri
  • İbraname, istifa dilekçesi ve iş sözleşmeleri
  • Vekaletname suretleri, tutanaklar ve kurum yazışmaları
  • Fatura, irsaliye, makbuz ve dekont çıktıları

Tipik Uyuşmazlık Senaryoları

Açığa atılmış imza: Boş bir kağıda ya da kısmen doldurulmuş bir forma atılan imzanın üzerine sonradan yazıcıyla metin basılmasıdır. İstifa dilekçesi, ibraname ve tahliye taahhütnamelerinde sık görülür.

Sonradan ekleme: İmzalanmış bir sözleşmenin boş kalan satırına, sayfa altına veya kenar boşluğuna yazıcıyla madde eklenmesidir.

Sayfa değişimi: Çok sayfalı bir belgede imzasız ara sayfaların yeniden basılıp değiştirilmesidir. Yalnızca son sayfanın imzalı olduğu sözleşmelerde risk yüksektir.

Montaj ve fotokopi: Başka bir belgeden alınan imza veya kaşenin dijital ortamda yeni bir metne yerleştirilip yazdırılması ya da fotokopisinin çekilmesidir.

Silme ve kazıma: Basılı bir rakamın veya kelimenin mekanik ya da kimyasal yolla kaldırılıp yerine yenisinin yazılmasıdır.

Bu senaryoların her birinde yazıcı çıktısı incelemesi, belgenin hangi sırayla oluşturulduğunu ortaya koymayı amaçlar.

Yazıcı Türleri ve Belgede Bıraktıkları İzler

Her baskı teknolojisi kağıt üzerinde farklı bir iz bırakır. Bu nedenle yazıcı çıktısı incelemesi, belgenin hangi teknolojiyle üretildiğinin belirlenmesiyle başlar.

Baskı teknolojisiKağıttaki görünümüİncelemede yararlanılan izler
Lazer yazıcıToner kağıt yüzeyinde eritilmiş, hafif kabarık ve parlak katmanToner dağılımı (saçılma), tambur ve silindir kaynaklı tekrarlayan kusurlar, renkli cihazlarda sarı nokta (MIC) deseni
Mürekkep püskürtmeli yazıcıMürekkep kağıt liflerine emilmiş, kenarlar hafif dağınıkDamlacık dizilimi, kafa kaynaklı bantlaşma, mürekkebin UV/IR davranışı
Fotokopi makinesiLazerle benzer toner yapısı, çoğunlukla arka plan kirliliğiCam ve kapak kaynaklı lekeler, nesil kaybı (keskinlik azalması), kopyalanan belgenin kenar izleri
Faks / termal baskıIsıya duyarlı kağıtta solmaya yatkın baskıBaşlık satırı (tarih, numara), çözünürlük ve satır tarama izleri
DaktiloHarflerin kağıda darbeyle basılması, kabartma ve şerit iziHarf başlıklarındaki kırık ve eğiklikler, harf aralığı, şerit mürekkebi

Sarı Nokta Kodu (MIC) Nedir, Ne Zaman İşe Yarar?

Bazı renkli lazer yazıcılar ve fotokopi makineleri, sayfaya çıplak gözle zor görülen sarı noktalardan oluşan bir desen basar. Makine Tanımlama Kodu (MIC) olarak bilinen bu desen, üreticiye göre cihaz seri numarasına ve baskı zamanına ilişkin bilgi taşıyabilir.

Ancak bu iz her belgede bulunmaz: siyah-beyaz lazer yazıcılar ve mürekkep püskürtmeli yazıcılar genellikle MIC basmaz. Desenin çözülebilmesi de markaya ve modele bağlıdır. Hangi cihazların bu deseni bastığına dair kamuya açık bir derlemeyi Electronic Frontier Foundation (EFF) yayımlamıştır. Bu nedenle MIC, yazıcı çıktısı incelemesi raporlarımızda tek başına değil, diğer bulgularla birlikte değerlendirilir.

Yazıcıyla Yapılan Tahrifat Türleri

  • İlave (ekleme): Mevcut metnin boşluklarına sonradan baskı yapılması
  • Sayfa değişimi: Ara sayfaların başka bir çıktıyla yer değiştirmesi
  • Açığa imza doldurma: İmzalı boş kağıda metin basılması
  • Montaj: İmza, kaşe veya başlığın dijital ortamda taşınması
  • Silinti ve kazıntı: Basılı karakterin kaldırılıp yerine yenisinin yazılması
Yazıcı çıktısı incelemesi: imzalı teklif formunun üst kısmı kesilip bilgisayar yazısı basılarak senede dönüştürülmesinin tespiti
Örnek inceleme: Kırmızı çerçeve, belgede önceden bulunan yazı ve imza bölümünü; yeşil çerçeve ise sonradan yazdırılan bölümü gösteriyor. A4 boyutundaki imzalı teklif formunun üst kısmı kesilmiş, imzalı bölümün üstüne bilgisayar yazısı sonradan basılarak teklif formu senet kağıdına çevrilmiştir.

Tahrifatın genel türleri ve el yazısıyla yapılan değişiklikler için Tahrifat Nedir? yazımıza göz atabilirsiniz.

Yazıcı Çıktısı İncelemesi Yöntemleri

Tek bir yöntem nadiren yeterlidir; güvenilir bir yazıcı çıktısı incelemesi, birbirini doğrulayan birkaç bulguya dayanır.

Yazıcı çıktısı incelemesi için video spektral karşılaştırıcı (VSC) ile belge analizi
Yazıcı çıktısı incelemesinde video spektral karşılaştırıcı (VSC) ile UV/IR analizi

Optik ve Mikroskobik İnceleme

Stereo mikroskop altında karakter kenarları, toner veya mürekkep dağılımı ve kağıt lifleriyle ilişkisi incelenir. Eğik (yan) ışık, kazıntı ve silinti bölgelerindeki yüzey bozulmalarını ve daktilo baskısının kabartmasını görünür kılar.

UV, IR ve Video Spektral Karşılaştırıcı (VSC)

Ultraviyole ve kızılötesi ışık altında farklı toner, mürekkep veya kağıtlar çoğu zaman farklı tepki verir. Aynı belgede gözle aynı görünen iki satırın farklı malzemeyle basıldığı bu yöntemle ortaya çıkabilir. Farklı sayfaların kağıt türü ve beyazlatıcı içeriği de bu aşamada karşılaştırılır.

Tipografi ve Sayfa Düzeni Analizi

Yazı tipi, punto, karakter aralığı, satır aralığı, kenar boşlukları ve paragraf hizalaması ölçülür. Sonradan eklenen bir satır genellikle çevresindeki metnin ızgarasına tam oturmaz: hafif eğiklik, kayma veya farklı satır aralığı gösterir. Çok sayfalı belgelerde sayfalar üst üste getirilerek düzen tutarlılığı kontrol edilir.

Yazıcı Kusurları ve Karşılaştırmalı İnceleme

Tambur çizikleri, toner lekeleri ve kafa kaynaklı bantlar gibi cihaza özgü kusurlar sayfa üzerinde düzenli aralıklarla tekrar eder. İddia edilen yazıcıdan alınan karşılaştırma çıktılarıyla bu kusurlar eşleştirilerek belgenin o cihazla basılıp basılamayacağı değerlendirilir.

İmza ile Baskı Sırasının Tespiti

İmzanın kalem çizgisi ile baskı karakterlerinin kesiştiği noktalar mikroskop altında incelenir. Toner, mürekkep üzerine eritildiğinde ya da kalem toner üzerinden geçtiğinde farklı izler oluşur. Kesişme yoksa, imzanın metne göre konumu, sıkışıklığı ve satır düzeniyle ilişkisi değerlendirilir.

Yazıcı çıktısı incelemesi: senette imzanın boş kağıda önceden atıldığının ve bilgisayar yazısının sonradan basıldığının IR ve VSC ile tespiti
Örnek inceleme: Sağdaki IR ve VSC görüntüleri, soldaki senette imzanın boş kağıda önceden atıldığını, bilgisayar yazısının ise sonradan yazdırıldığını gösteriyor (kişisel bilgiler kapatılmıştır).

Bu İncelemenin Sınırları

Güvenilir bir rapor, cevabı olmayan soruyu da söyler. Uygulamada en çok sorulan ancak her zaman cevaplanamayan konular:

  • Kesin baskı tarihi: Toner ve mürekkebin yaşını gün veya ay düzeyinde belirleyen yerleşik bir yöntem yoktur. MIC içeren bazı cihazlar dışında tarih tespiti genellikle göreceli sıralamayla sınırlıdır.
  • Fotokopi üzerinden inceleme: Fotokopide toner, kalem baskısı ve kesişme izleri kaybolur. Kesin sonuç için aslı gerekir.
  • Yazıcının kimliği: Karşılaştırma çıktısı olmadan belgenin belirli bir cihazdan çıktığı ancak marka/teknoloji düzeyinde söylenebilir.
  • Kesişmeyen imza: İmza metne değmiyorsa sıra tespiti dolaylı bulgulara dayanır ve rapor bunu açıkça belirtir.

Yazıcı Çıktısı İncelemesi Süreci Nasıl İşler?

  1. Ön değerlendirme: Belgenin fotoğrafını veya taramasını ve uyuşmazlığın kısa özetini iletirsiniz. Hangi sorunun cevaplanabileceğini önceden söyleriz.
  2. Teklif: İnceleme kapsamı, süre ve ücret yazılı olarak bildirilir.
  3. Belgenin teslimi: Asıl belge elden veya iadeli taahhütlü kargoyla teslim alınır; teslim tutanağı düzenlenir ve belge fotoğraflanarak kayıt altına alınır.
  4. Laboratuvar incelemesi: Belgeye zarar vermeyen optik ve spektral yöntemler uygulanır; tüm aşamalar fotoğraflarla belgelenir.
  5. Raporlama: Bulgular, yöntemler ve görsellerle desteklenen uzman görüşü raporu genellikle 2–3 iş günü içinde teslim edilir. Asıl belge raporla birlikte iade edilir.

İnceleme İçin Gerekli Materyal

  • İncelenecek belgenin aslı (fotokopi ile sınırlı inceleme yapılabilir, rapor bunu belirtir)
  • Karşılaştırma çıktıları: Varsa iddia edilen yazıcıdan, aynı dönemde alınmış ve tartışmasız başka belgeler
  • Aynı setin diğer nüshaları: Sözleşmenin taraflarda kalan kopyaları karşılaştırma için değerlidir
  • Dijital dosya: Belgenin Word/PDF dosyası mevcutsa sayfa düzeni karşılaştırmasında kullanılır
  • Dava bilgisi: Dosya numarası, mahkeme ve varsa mevcut bilirkişi raporu

Uzman Görüşü Raporunun Hukuki Kullanımı

Yazıcı çıktısı incelemesi sonunda hazırladığımız rapor, hukuk davalarında Hukuk Muhakemeleri Kanunu 293. madde kapsamında uzman görüşü olarak dosyaya sunulabilir. Dosyada aleyhinize bir bilirkişi raporu varsa, raporun yöntem ve bulgularına yönelik teknik itiraz görüşü de hazırlarız. Raporun nasıl ve hangi aşamada sunulacağı konusunda avukatınızın değerlendirmesi esastır; laboratuvarımız hukuki danışmanlık veya dilekçe hazırlama hizmeti vermez.

Rapor yapısı: incelenen materyal · sorulan sorular · kullanılan cihaz ve yöntemler · bulgular (fotoğraf ve ölçümlerle) · değerlendirme · sonuç ve sınırlılıklar.

Yazıcı Çıktısı İncelemesi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Bir belgenin hangi yazıcıdan çıktığı tespit edilebilir mi?

Baskı teknolojisi (lazer, mürekkep püskürtmeli, fotokopi) neredeyse her zaman belirlenebilir. Belirli bir cihazın tespiti için o cihazdan alınmış karşılaştırma çıktıları gerekir; bazı renkli lazer cihazlarda sarı nokta kodu ek bilgi sağlayabilir.

İmzanın metinden önce atıldığı ispatlanabilir mi?

İmza baskı karakterleriyle kesişiyorsa, kesişme noktalarının mikroskobik incelemesiyle sıra çoğu zaman belirlenebilir. Kesişme yoksa değerlendirme dolaylı bulgulara dayanır ve rapor bunu açıkça belirtir.

Belgenin ne zaman yazdırıldığı belirlenebilir mi?

Tonerin veya mürekkebin yaşını gün ya da ay düzeyinde belirleyen yerleşik bir yöntem yoktur. Bazı cihazların MIC kodu ve belgenin iç tutarlılığı (yazı tipi, şablon, kağıt) zaman aralığına dair ipucu verebilir.

Fotokopi üzerinden yazıcı çıktısı incelemesi yapılabilir mi?

Sınırlı bir inceleme yapılabilir; ancak toner yapısı, kalem baskısı ve kesişme izleri fotokopide kaybolduğundan kesin sonuç için belgenin aslı gerekir.

İnceleme belgeye zarar verir mi?

Hayır. Uyguladığımız optik ve spektral yöntemler belgeye temas etmeden veya iz bırakmadan yapılır; belge incelemeden sonra aynı haliyle iade edilir.

Rapor mahkemede kullanılabilir mi?

Rapor, hukuk davalarında HMK 293. madde, ceza davalarında ise CMK 67/6 kapsamında uzman görüşü (bilimsel mütalaa) olarak dosyaya sunulabilir. Raporun delil değerini mahkeme takdir eder; sunum biçimi için avukatınızla görüşmeniz gerekir.

Yazıcı çıktısı incelemesi ne kadar sürer ve ücreti nedir?

Süre ve ücret; sayfa sayısına, sorulan soru sayısına ve karşılaştırma materyaline göre değişir. Ön değerlendirmeden sonra yazılı teklif verilir; rapor genellikle 2–3 iş günü içinde teslim edilir.

Süreç nasıl işler?

Yazıcı çıktısı incelemesi uzman görüşü raporu 4 adımda tamamlanır.

  1. Ücretsiz ön değerlendirmeBelgenizin fotoğrafını WhatsApp’tan veya e-posta ile gönderirsiniz; kapsam, ücret ve süre size ücretsiz bildirilir.
  2. Belgenin iletilmesiİncelenecek belgenin aslı ve varsa karşılaştırma çıktıları kargoyla gönderilir ya da İstanbul’da elden teslim edilir.
  3. Teknik incelemeBelge, laboratuvar ortamında belgeye zarar vermeyen optik ve spektral yöntemlerle incelenir.
  4. Uzman görüşü raporuBulgular, mahkemeye sunulabilir gerekçeli bir raporla genellikle 2-3 iş gününde teslim edilir.
📞 Hemen Ara: 0541 747 13 10

Ücret nasıl belirlenir?

Her dosya farklı olduğu için ücret, belgeleri gördükten sonra netleşir. Belirleyici etkenler:

  • İncelenecek sayfa sayısı ve kapsamıTek sayfalık bir belge ile çok sayfalı bir sözleşmenin iş yükü farklıdır.
  • Cevaplanması istenen sorularEkleme, sayfa değişimi veya imza–baskı sırası gibi her soru incelemenin kapsamını etkiler.
  • Belgenin aslı mı, kopyası mı olduğuAsıl belgede toner, mürekkep ve kesişme izleri ayrıntılı analiz edilebilir.
  • Karşılaştırma materyali ve teslim süresiYazıcı karşılaştırma çıktıları ve acil teslim talepleri kapsamı değiştirir.
Ön değerlendirme ücretsizdir. Dosyanızı inceledikten sonra kapsam ve ücret size net olarak bildirilir.
Ücret için WhatsApp’tan yazın